Χειρουργική Όγκων Εγκεφάλου

Η χειρουργική επέμβαση ασθενή με όγκο εγκεφάλου είναι εξαιρετικά σημαντική και  επηρεάζει καθοριστικά την επιβίωση του. Και σε αυτή την κατηγορία νευροχειρουργικών επεμβάσεων, απαιτείται ταχύτατη αντιμετώπιση και η καλύτερη χειρουργική επιλογή και αποτελεί εξαιρετικά σημαντική η υπηρεσία που πρωτοποριακά εφαρμόζει ο Νευροχειρουργός Αλέξανδρος Μπλιώνας, ακόμη και εάν βρίσκονται σε απομακρυσμένη περιοχή και χρειάζονται εξ αποστάσεως (online) ιατρική εκτίμηση:

Με πολύτιμο βοηθό την Τεχνητή Νοημοσύνη

Η «Εξατομικευμένη Τεκμηριωμένη Ανάλυση Θεραπείας» είναι η βοήθεια της Τεχνητής Νοημοσύνης να δημιουργήσει σε ελάχιστο χρόνο, για κάθε ασθενή ξεχωριστά με βάση τα χαρακτηριστικά του, μια επιστημονική μελέτη υψηλού επιπέδου, αξιοποιώντας πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα χιλιάδων επιστημονικών άρθρων. Η εξατομικευμένη αναφορά παντρεύει τη βιβλιογραφία με τον ασθενή και δίνει επιστημονικά ορθότατες συστάσεις για την αντιμετώπισή του, τις οποίες επεξεργάζεται ο Ιατρός για να τεκμηριώσει και να ενισχύσει τις θεραπευτικές του επιλογές, οδηγώντας την ακρίβεια και την αποτελεσματικότητα τους, στο έπακρο. Και όλα αυτά άμεσα, ενώ θα απαιτούνταν σε άλλη περίπτωση έρευνα πολλών εβδομάδων! Επιπροσθέτως, κάθε ασθενής λαμβάνει μία πλήρη ανάλυση του ιστορικού του, της πάθησής του, με λεπτομέρειες των θετικών και των αρνητικών κάθε επιλογής, ώστε εαν επιθυμεί να αναζητήσει και μία δεύτερη γνώμη, προσκομίζοντάς τα σε άλλο Ιατρό, σε άλλη περιοχή. Η υπηρεσία αυτή του Ιατρού, περιλαμβάνεται στο 1% της παγκόσμιας Νευροχειρουργικής.

Χειρουργική όγκων του εγκεφάλου

Είναι εξαιρετικά σημαντική η επίτευξη της πλήρους αφαίρεσης ενός όγκου, είτε αυτός είναι καλοήθης, είτε κακοήθης, εφόσον βέβαια αυτή η αφαίρεση είναι ασφαλής και εφικτή, ανάλογα με την θέση και την έκταση του όγκου.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ποσοστό εκτομής που πετυχαίνει ο Χειρουργός, καθότι αλλάζει δραματικά την επιβίωση και την ποιότητα ζωής του ασθενούς.

Στους καλοήθεις όγκους, μια πλήρης αφαίρεση μπορεί να μειώσει την πιθανότητα υποτροπής (να επαναδημιουργηθεί ο όγκος με πιθανότητα να ξαναχρειαστεί χειρουργείο) από 25% έως και κοντά στο 0%.

Σε εξαιρετικά κακοήθεις όγκους που προέρχονται από τον εγκέφαλο (δεν είναι μεταστατικοί), μια πλήρη χειρουργική αφαίρεση μπορεί να τριπλασιάσει την μέση πενταετή επιβίωση από 5% σε 15%. Ακόμα και μια μη πλήρης αλλά καλή χειρουργική εξαίρεση επιπέδου 80-90% μπορεί και να διπλασιάσει το ποσοστό 5ετούς επιβίωσης.

Επομένως, η σωστή εφαρμογή της χειρουργικής τεχνικής είναι εξαιρετικά σημαντική. Εξίσου σημαντικό είναι να γίνει με ασφάλεια η αφαίρεση του όγκου χωρίς να δημιουργηθεί βλάβη στα σημαντικά λειτουργικά κέντρα του εγκεφάλου, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε διαταραχή της σκέψης, της κίνησης, αίσθησης και ομιλίας του ασθενούς. Επομένως, πρέπει να γίνεται η μέγιστη δυνατή ασφαλής εξαίρεση του όγκου και να μην ακολουθείται υπερβολικά επιθετική τακτική, όταν η ασφάλεια τους ασθενούς είναι αμφίβολη, ανάλογα με την θέση και έκτασή του.

Πως γίνεται η επέμβαση

Η χειρουργική αντιμετώπιση ενός όγκου εγκεφάλου περιλαμβάνει την διενέργεια της λεγόμενης κρανιοτομίας, που σημαίνει προσωρινή αφαίρεση τμήματος των οστών του κρανίου μετά την διάνοιξη του δέρματος και απομάκρυνσης των μυών, με στόχο να αποκτήσει ο Χειρουργός, πρόσβαση στην επιφάνεια του εγκεφάλου και κατ΄ επέκταση στον όγκο. Μετά το τέλος της επέμβασης, εφόσον ο εγκέφαλος είναι σε καλή κατάσταση το οστό επανατοποθετείται στην θέση του και συνδέεται με τα υπόλοιπα οστά του κρανίου με ειδικά εξαρτήματα.

Το πρώτο στάδιο της επέμβασης είναι η αφαίρεση του οστού για να μπορέσουμε να δούμε το κάλυμμα του εγκεφάλου (την Μήνιγγα). Ακολουθεί η διάνοιξη της μήνιγγας (το κάλυμμα του εγκεφάλου), αν ο όγκος είναι φυσικά κάτω από αυτό το και έπειτα, αναλόγως, φλοιοτομή, δηλαδή διάνοιξη της επιφάνειας του εγκεφάλου για να δημιουργηθεί πρόσβαση σε όγκους που βρίσκονται βαθύτερα μέσα στον εγκέφαλο. Σε επιφανειακούς όγκους ή σε όγκους που βρίσκονται εκτός του εγκεφάλου και απλά ακουμπάνε πάνω σε αυτόν, σαφώς δεν είναι απαραίτητη η διάνοιξη της επιφάνειας του εγκεφάλου και ο Χειρουργός προχωρά κατευθείαν στην αφαίρεση του όγκου.

Η αφαίρεση του όγκου γίνεται πάντα με μεγάλη προσοχή και συχνά με διάφορα τεχνολογικά εργαλεία τα οποία αυξάνουν την ασφάλεια του χειρουργείου, καθοδηγώντας τον Νευροχειρουργό. Ταυτόχρονα παρακολουθείται και η  εγκεφαλική λειτουργία. Αυτό επιτυγχάνεται με τη νευροπλοήγηση, που αποτελεί μια σημαντική μέθοδο τύπου GPS του εγκεφάλου με βάση την μαγνητική τομογραφία η οποία καθοδηγεί τον χειρουργό στην σωστή εγκεφαλική περιοχή.

Επίσης, όταν ο όγκος βρίσκεται κοντά ή μέσα σε λειτουργικά κέντρα του εγκεφάλου είναι απαραίτητη η νευροπαρακολούθηση, που αποτελεί μέθοδο λειτουργικής παρακολούθησης του εγκεφάλου, δηλαδή ελέγχεται συνεχώς κατά πόσο οι χειρισμοί του Χειρουργού επηρεάζουν  τα σημαντικά κέντρα του που ελέγχουν την σκέψη, την κίνηση και την αίσθηση.

Πιό εξειδικευμένη μέθοδος νευροπαρακολούθησης είναι και η λεγόμενη χαρτογράφηση του εγκεφάλου. Με ειδικές ταινίες και σημάνσεις με την σύνδεση τους με ειδικά συστήματα νευροπαρακολούθησης ο Ιατρός μπορεί να χαρτογραφήσει τον εγκέφαλο και να γνωρίζει που ακριβώς βρίσκονται τα σημαντικά λειτουργικά κέντρα, ώστε να αποφύγει τις εξαιρετικά σημαντικές επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν από ενδεχόμενη βλάβη σε αυτά.

Μια άλλη μέθοδος είναι η κρανιοτομία σε ξύπνιο ασθενή κατά τη διάρκεια της επέμβασης (κυρίως όταν ο όγκος βρίσκεται κοντά στο κέντρο του λόγου) ώστε να διαπιστώνεται σε ζωντανή μετάδοση (live) αν οι χειρουργικοί χειρισμοί προκαλούν πρόβλημα στην επικοινωνία του ασθενή, ζητώντας του να μιλήσει ή να διαβάσει κατά την διάρκεια της επέμβασης. Με την χρήση αυτής της μεθόδου, αποφεύγονται βλάβες στο κέντρο του λόγου, οι οποίες μπορεί να είναι καταστροφικές για την ζωή του ασθενούς.

Άλλο σημαντικό τεχνολογικό όπλο που έχει ο Χειρουργός είναι η ταχεία βιοψία, η οποία παρέχει τη δυνατότητα μιας γρήγορης, πρώτης απάντησης από το Εργαστήριο, ενώ ο ασθενής είναι ακόμη στο χειρουργείο, για το είδος του όγκου. Με αυτή βιοψία ο Χειρουργό μπορεί να κρίνει την απαραίτητη επιθετικότητα στην χειρουργική εξαίρεση, ζυγίζοντας πάντα παράλληλα και τον υφιστάμενο κίνδυνο με βάση την θέση και έκταση του όγκου και συνυπολογίζοντας – κατά περίπτωση- και τα δεδομένα της νευροπαρακολούθησης.

Τεχνικά, η αφαίρεση του όγκου γίνεται με μικροχειρουργικά εργαλεία και ισχυρό μικροσκόπιο ή ακόμη πιο ισχυρό 3D 4Κ βίντεο-ρομποτικό μικροσκόπιο, ξεκινώντας περιμετρικά του όγκου.

Σε περιπτώσεις κακοήθειας και πάντα εφόσον αυτό είναι εφικτό και ασφαλές, ο Χειρουργός επεκτείνεται περιφερικότερα σε κάποια απόσταση από τα όρια του όγκου, με στόχο την μείωση της πιθανότητας υποτροπής. Υπάρχει και η επιλογή χρήσης ενός εργαλείου μηχανικών υπερήχων για την αφαίρεση του όγκου που προσφέρει πολύ καλό έλεγχο της αιμορραγίας και μπορεί να αφαιρέσει ταχύτατα τον όγκο με απευθείας στόχευσή του.

Μετή την αφαίρεση και την αποστολή του όγκου ή τμήματός του για βιοψία γίνεται επιμελής αιμόσταση (δηλαδή έλεγχος πιθανών αιμορραγιών στην περιοχή του χειρουργείου), και τέλος επανατοποθέτηση (ανάλογα) του οστού όπως και καλή σύγκλιση της μήνιγγας, των μυών (ανάλογα) και του δέρματος.

Στην εικόνα φαίνεται ο όγκος κεντρικά αλλά και το καλυμα του εγκεφάλου (μήνιγγα). Μετά το πέρας της αφαίρεσης του όγκου είναι σημαντική η σωστή σύγκλιση της μήνιγγας.

Επιπλοκές από το χειρουργείο για όγκο εγκεφάλου

Οι σχετικά συχνότερες επιπλοκές του χειρουργείου, εκτός από την εγκεφαλική αιμορραγία (η οποία σε κάποιες λιγότερο συχνές περιπτώσεις μπορεί να είναι καταστροφική ή και θανατηφόρος), περιλαμβάνουν την λοίμωξη του εγκεφάλου, και την διαρροή εγκεφαλονωτιαίου (ΕΝΥ) υγρού, (το οποίο είναι το υγρό που βρίσκεται γύρω από τον εγκέφαλο και τον προστατεύει). Η διαρροή ΕΝΥ προκαλεί φούσκωμα στο τραύμα και συνήθως είναι κάτι που υποχωρεί αυτόματα μετά από κάποιο καιρό χωρίς να χρειάζεται κάποια ιδιαίτερη παρέμβαση, εκτός από καλή περίδεση της περιοχής. Σπανίως χρειάζεται χειρουργείο για την διοχέτευση του ΕΝΥ και την καλύτερη σύγκλιση της μήνιγγας του εγκεφάλου.

Μια από της πιό σοβαρές επιπλοκές, η οποία μειώνεται κατά μεγάλο ποσοστό με την εφαρμογή της τεχνολογίας, είναι η βλάβη σε σημαντικά κέντρα του εγκεφάλου, η οποία μπορεί να προκαλέσει παράλυση, απώλεια της αίσθησης, διαταραχές στην σκέψη, αλλά και στην ομιλία και την κατανόηση της ομιλίας, ανάλογα με την θέση του όγκου. Οι συνολικές επιπλοκές για έναν μέσο όγκο αγγίζουν το 5% ενώ για έναν όγκο σε δύσκολη θέση πλησιάζουν ή και ξεπερνούν το 10%.